Wiertła diamentowe

Wiertło diamentowe koronowe (koronka wiertnicza) to rurowe narzędzie z segmentami diamentowymi na czole, które wycina walcowy otwór, pozostawiając rdzeń. Wykonuje się nim czyste przewierty w betonie, żelbecie, kamieniu i murze pod instalacje: rury wod-kan Ø 52–110 mm, wentylację Ø 100–200 mm czy puszki elektryczne Ø 68 mm. Średnice sięgają od ok. Ø 8 mm do ponad Ø 350 mm. W odróżnieniu od wiertła udarowego koronka nie kruszy materiału, lecz go ścina, dając gładki otwór bez pęknięć.

Koronkę mocuje się na wrzecionie wiertnicy przez gwint 1 1/4″ lub R 1/2″, a maszynę stabilizuje na statywie kotwionym albo podciśnieniowym. Wiercenie zaczyna się na niższych obrotach, potem utrzymuje stały docisk i chłodzenie: na mokro wodą ok. 2–4 l/min, na sucho z odkurzaczem klasy M. Obroty maleją ze wzrostem średnicy — od kilku tysięcy obr./min przy Ø 50 mm do kilkuset przy Ø 200 mm.

Wiercenie na mokro chłodzi koronkę wodą (ok. 2–4 l/min), co obniża temperaturę segmentów, wypłukuje szlam i wydłuża żywotność narzędzia — to metoda do żelbetu, twardego betonu i dużych średnic do Ø 350 mm, wykonywana wiertnicą z wodą. Wiercenie na sucho odprowadza pył odkurzaczem klasy M i stosuje się je do betonu, cegły i muru, zwykle do Ø 150 mm, wiertarką ręczną. Do betonu zbrojonego rekomenduje się wiercenie na mokro.

Do betonu zbrojonego wybiera się koronkę segmentową spiekaną laserowo, przystosowaną do wiercenia na mokro i cięcia prętów zbrojeniowych. Twarde spoiwo segmentów znosi kontakt ze stalą, a chłodzenie wodą ok. 2–4 l/min chroni je przed przegrzaniem. Pracę prowadzi się wiertnicą na statywie, nie wiertarką ręczną. Do średnic powyżej Ø 100 mm warto użyć przedłużki 100–300 mm. Koronki tego typu ma przede wszystkim Tyrolit — galwaniczne do żelbetu się nie nadają.

Cena koronki diamentowej zależy głównie od średnicy i klasy segmentów. Małe koronki Ø 25–50 mm do wiercenia na sucho kosztują zwykle od ok. 150–400 zł, popularne średnice instalacyjne Ø 68–132 mm orientacyjnie 400–1200 zł, a duże koronki Ø 200–350 mm do żelbetu na mokro — od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Do kosztu dochodzi osprzęt: przedłużki 100/200/300 mm i adapter gwintu. Aktualne ceny modeli Tyrolit podajemy na kartach produktów.

Wiertło diamentowe ma na czole segmenty z proszku diamentowego spiekanego z metalem i ściera materiał, dlatego radzi sobie z betonem, żelbetem, granitem i twardym kamieniem. Koronka z węglika spiekanego (TCT, tungsten carbide) tnie krawędziami z węglika wolframu i sprawdza się w miększych materiałach: cegle, gazobetonie, pustakach i murze — jest tańsza, ale w żelbecie szybko się tępi i nie przecina stali. Do przewiertów Ø 100–200 mm w żelbecie używa się koronek diamentowych.

Średnicę koronki dobiera się do mocy wiertnicy i rodzaju przewiertu. Ręczne wiertarki diamentowe obsługują zwykle koronki do Ø 100–130 mm, wiertnice na statywie do Ø 200–250 mm, a najmocniejsze jednostki powyżej Ø 350 mm. Gwint koronki (1 1/4″ lub R 1/2″) musi pasować do wrzeciona — w razie różnicy stosuje się adapter.

Przedłużka do wierteł koronowych to element montowany między wrzecionem wiertnicy a koronką, który zwiększa głębokość przewiertu. Dostępne są długości 100, 200 i 300 mm, z gwintem 1 1/4″ lub R 1/2″ dopasowanym do koronki i maszyny. Stosuje się je, gdy grubość ściany lub stropu przekracza użyteczną długość koronki — np. przy przewiercie przez mur 40–60 cm. Można je łączyć szeregowo, aż do wymaganej głębokości.

Koronki i przedłużki Tyrolit występują w dwóch standardach gwintu: 1 1/4″ UNC oraz R 1/2″. Gwint 1 1/4″ (calowy, UNC) to standard dużych koronek Ø 82 mm i większych na wiertnicach statywowych. Gwint R 1/2″ (BSP) stosuje się w mniejszych koronkach i adapterach do wiertarek ręcznych. Gwint dobiera się do wrzeciona maszyny — jeśli się różni, potrzebny jest adapter 1 1/4″ na R 1/2″, dostępny wraz z przedłużkami Tyrolit 100/200/300 mm.

Jedna koronka uniwersalna poradzi sobie z betonem, kamieniem naturalnym i granitem, ale kosztem trwałości i tempa — segmenty i spoiwo optymalizuje się pod konkretną twardość. Koronki do żelbetu mają twarde segmenty odporne na stal, a do gresu i płytek używa się cienkich koronek galwanicznych Ø 6–68 mm. Dla firmy wykonującej różne przewierty opłaca się mieć 2–3 koronki dedykowane zamiast jednej uniwersalnej — do betonu i żelbetu polecamy segmentowe koronki Tyrolit spiekane laserowo do wiercenia na mokro.